Verslag Jongerenconferentie online!

Opbrengst Jongerensessies en Conferentie Huis voor Democratie en Rechtsstaat.

Samenvatting voor de deelnemers

Forum voor Democratische Ontwikkeling,

Rein Zunderdorp, secretaris

Aanleiding, aanpak en vraagstelling

In verband met de vormgeving van het Huis in de komende jaren is het van belang te weten wat jongeren als belangrijke doelgroep ervan vinden. In augustus en september 2008 zijn 12 brainstormsessies in het land gehouden. Daarvan werden er 6 door het IPP georganiseerd in scholen die deelnemen aan het al lopende programma “De Haagse Tribune” en zes door het FDO met partners die met jongeren buiten schoolverband werken. Verder werd samengewerkt met de Stichting Burger, die de Praatzuil inzette waarmee uitspraken van jongeren op film werden vastgelegd en met de Stichting Huis van de Democratie. In alle bijeenkomsten werd door de jongeren een enquête ingevuld met vragen over wat zij meer of minder belangrijk vinden in het Huis. De centrale vragen waren: Wat willen jongeren opsteken in het Huis? Hoe moet dat in zijn werk gaan? En wie willen zij er ontmoeten?

Op de slotbijeenkomst in de oude zaal van de Tweede Kamer werden de uitkomsten van de enquête en de filmpjes getoond en werden door groepjes leerlingen korte presentaties gegeven. Vervolgens werd met de jongeren en met initiatiefnemers en andere betrokkenen bij het Huis gediscussieerd onder leiding van Max van Weezel en Rein Zunderdorp.

Opbrengst: opmerkelijke ambities

De uitkomst van de enquête, brainstormsessies en discussie was opmerkelijk en vrij eenduidig. Jongeren hebben belangstelling voor informatie over allerlei aspecten van de democratie (hoe het politieke en bestuurlijke systeem werkt, zowel landelijk, provinciaal als gemeentelijk) en over de rechtsstaat (vrijheidsrechten, verhouding daartussen en handhaving ervan). Zij zijn echter niet alleen in de formele systemen geïnteresseerd, maar vooral ook in de mechanismen erachter. Hoe zit het nu werkelijk, hoe verloopt politieke strijd, menen politici wat ze zeggen, wat verdwijnt in de doofpot, wat heeft de Koningin er eigenlijk mee te maken, hoe komt een compromis nu tot stand, etc.? Alles bij elkaar een paar honderd vragen en opvattingen.

Een tweede opmerkelijke uitkomst is dat de jongeren een sterke behoefte hebben om in het Huis ook hun eigen opvattingen aan de orde te kunnen stellen. Zij komen niet alleen om wat te horen, maar vooral ook om mee te doen! Zij hebben veel inhoudelijke vragen en opvattingen en willen daarover in gesprek kunnen met politici. Zij willen daarbij serieus genomen worden en niet met kluitjes in het riet worden gestuurd. Inleidingen, rondleidingen, speurtochten en musea scoren minder hoog. Discussie, debat en de mogelijkheid tot lobby moet mogelijk zijn. Ter plaatse in het Huis, maar ook via internet en werkbezoeken (Bobobus) in het land horen erbij.

Het derde hoofdpunt werd daarmee duidelijk: men wil in het Huis niet alleen voorlichters en educatieve medewerkers ontmoeten, maar vooral politici voor het debat en ook wel politiek assistenten, ambtenaren en journalisten voor de achtergrondinformatie. Met al dit enthousiasme ontstaat natuurlijk direct een groot probleem. Politici hebben altijd tijdgebrek (op de conferentie moesten twee van hen al verstek laten gaan) en de mogelijkheden van de andere groepen, hoe bereidwillig zij zich ook op de conferentie toonden, zijn ook beperkt. Dit wordt misschien wel de grootste uitdaging van de bouwers van het Huis: de huizenhoge verwachtingen van de jongeren!

Terugblik op de sessies en conferentie en alsnog: bedankt!

De sessies werden gehouden met jongeren van zeer uiteenlopende achtergronden en opleidingsniveaus, de VMBO’ers waren ruim in de meerderheid. Tijdens de sessies werd met veel inzet gewerkt en werden de stevige enquêtes ingevuld. Ook werd enthousiast gebruik gemaakt van de Praatzuil. De opkomst op de conferentie van 3 oktober was groot en men kwam uit het hele land. Er moest zoveel worden gepresenteerd, films, enquête, leerlingen en gediscussieerd, dat er geen pauze in het programma zat. Wel mocht iedereen, net als in de Tweede Kamer, in en uitlopen. Maar de discipline was opmerkelijk, geen ordeproblemen en leegloop, wel pittige discussies en enige uitputting bij sommigen aan het eind.

De leerling-presentaties en de vragen uit de zaal gingen (voor ons verrassend) niet zozeer over wat men nu van het Huis verwachtte, maar over allerlei inhoudelijke zaken en allerlei voorstellen daarbij (over veiligheid, discriminatie, asielbeleid etc.). De burgemeester van Den Haag, een raadslid, enkele Tweede Kamerleden en de politiek assistent van de minister van Binnenlandse Zaken gingen het politieke debat dan ook stevig aan. Het leek daarmee soms meer op het oefenen van het Huis dan op het verzinnen ervan. Maar dat is eigenlijk ook wel een goed teken: de behoefte aan debat blijkt echt te zijn. Hoewel andere deelnemers zich daarover verbaasden en het meer over de inrichting van het Huis zelf wilden hebben. Zij hadden daarin wel gelijk en we moeten die kans op een andere manier alsnog bieden.

Zo waren er wel meer dingen voor verbetering vatbaar. Een deel van de (leuke!) uitspraken via de Praatzuil was niet te verstaan, jammer. Een volgende keer moeten we toch een pauze inlassen, want het moet geen wedstrijd in uithoudingsvermogen worden. Ook bleken de verwachtingen van de jongeren over de opzet van de middag uiteen te lopen. Het hele traject van de 12 voorbereidende sessies en de conferentie heeft veel opgeleverd en kan een belangrijke bijdrage leveren aan de verdere invulling van het Huis voor Democratie en Rechtsstaat.

(Den Haag, 5 oktober 2008, meer informatie over dit traject en de opbrengsten vindt u elders op deze website)