ShareThis
Nederland vierde zaterdag 5 mei de Dag van Vrijheid. Meer mensen dan ooit bezochten de 13 bevrijdingsfestivals, ruim 800.000 mensen bezochten de optredens en debatteerden het over grondrechten en veiligheid. Ook dit jaar vonden er weer op alle festivals debatten plaats over thema's rond grondrechten en democratie, en ook dit jaar ondersteunde het FDO de festivals hierin.
Het ziet er naar uit dat de debatten afgelopen zaterdag op alle festivals een groot succes zijn geworden. De debatten worden steeds beter bezocht en ieder festival heeft zijn eigen 'specialiteiten'. Bevrijdingsfestival Overijssel bijvoorbeeld, hield overal op het terrein op verschillende manieren "een goed gesprek", terwijl in Haarlem sprake was van een heuze 'rapbattle'. In Flevoland gingen verschillende scholen met elkaar het debat aan en in Amsterdam debatteerden prominente Nederlanders, waaronder FDO ambassadeur Samira Abbos, met elkaar. Voor meer informatie over de debatten kunt u contact opnemen met Crista Huisman van het Forum voor Democratische Ontwikkeling of met Danielle Koelemij van het Nationaal Comité 4 en 5 Mei.
Afgelopen zaterdag werd ook de 5 Mei lezing uitgesproken door Jan Pronk. Deze sprak over "vrijheid zonder grenzen" en de verhouding tussen onze nationale waarden en onze internationale daden. Pronk houdt hierin Nederland een spiegel voor: Wij handelen niet voldoende naar onze idealen over de vrijheid. We ontkennen en negeren teveel de armoede, ellende, onvrijheid en schendingen van mensenrechten in de wereld.
"Hopen dat het vanzelf beter gaat helpt niet. Vrede, vrijheid en recht prediken evenmin. Dat wordt als arrogant en zelfgenoegzaam ervaren. Aan anderen vertellen dat zij ons voorbeeld moeten volgen, helpt ook niet. Het overtuigt niet, omdat onvrijheid, armoede en onrecht elders mede in stand zijn gebleven door toedoen van het Westen, door de politiek van onze voorouders dan wel door die van ons zelf. Dat wordt ons aangerekend. Vrede opleggen na een oorlog, dat gaat nog. Democratie opleggen heeft geen zin. Democratie kan alleen opbloeien van binnen uit. Haar prediken is contraproductief, zolang we niet geloofwaardig zijn. Dat zijn we niet." Aldus Pronk.
Wat kunnen we zelf doen? Pronk doet een aantal voorstellen:
"Ten eerste: Erken dat ieder mens op deze wereld het recht heeft om te leven, te overleven, zinvol te leven, samen te leven met anderen en zelf de zin van het eigen leven te bepalen, zonder op welke manier dan ook hetzelfde recht van een ander te beperken. Dat recht heeft iedereen, ongeacht afkomst, sekse, of religie, ongeacht de status van ingezetene of vreemdeling.
Ten tweede: Probeer je te verplaatsen in de positie van de ander. Zoek niet harder naar verschillen dan naar overeenkomsten tussen jezelf en anderen. Tracht je in te denken in de levensomstandigheden en de belevingswereld van minderheden, vreemdelingen, vluchtelingen, mensen zonder werk of inkomen, mensen met een andere cultuur en een andere religie. Hoe zou je zelf reageren wanneer je in hun schoenen stond?
Ten derde: Stel vragen, telkens opnieuw. Wat is de achtergrond van een bestaand conflict? Is er sprake van onrecht en ongelijkheid? Hebben we er iets mee te maken? Is er een probleem mede door ons toedoen? Hebben onze critici niet een beetje gelijk? Vraag door. Neem geen genoegen met het eerste het beste antwoord. Accepteer geen dooddoeners, geen gewoontewijsheden of zogenaamde vanzelfsprekendheden. Is doorvragen lastig, stilzwijgen gemakkelijker? Inderdaad, maar vragen stellen is, zoals Prins Willem Alexander zei, het begin van wat Prins Claus Zivilcourage placht te noemen.
Ten vierde: Leg je er niet bij neer dat er grenzen zijn. Accepteer grenzen, noch muren, noch een denken in eilandtermen. We zijn allen van elkaar afhankelijk in deze wereld. Dat geldt nu nog meer dan ten tijde van de Bevrijding. Onze veiligheid is ermee gediend dat anderen zich door ons niet bedreigd voelen. Denk inclusief. Sluit niemand uit. De anderen horen er echt bij.
Ten vijfde: Verdeel je tijd en aandacht anders. Vrijheid delen betekent tijd delen, meer nog dan geld. Besteed je tijd door te lezen, te leren, te luisteren en rond te kijken. Lees over de situatie elders in de wereld. Leer van de ervaringen van vreemdelingen in ons midden. Luister naar de verhalen over de angsten van anderen en over onrecht hun aangedaan. Kijk rond om te zien wat je zelf kunt doen.
Ten zesde: Als je hebt rondgekeken, voer dan actie door je stem te verheffen. Bestrijd antisemitische uitlatingen door deze tegen te spreken. Weerspreek platte en domme taal over de Islam. Toon dat je geen discriminatie wenst te accepteren. Ga een open gesprek aan en respecteer andersdenkenden door hun opvattingen serieus te nemen en met argumenten te weerspreken, niet met verdachtmakingen of generalisaties. Maak dat er naar je geluisterd wordt door jezelf goed te documenteren.
Ten zevende: Gebruik je eigen vrijheid goed. Vrijheid is niet hetzelfde als het recht te doen en laten wat je wilt. Vrijheid is evenmin het recht om de vrijheid van anderen in te perken, hen te beledigen of te vernederen. De eigen vrijheid inperken ten behoeve van de vrijheid van de ander en van de collectieve vrijheid, dat geldt niet alleen voor de internationale rechtsorde, maar ook binnen ons eigen land. Vrijheid wordt pas grenzeloos wanneer je de eigen vrijheid beperkt en haar inzet voor de vrijheid van de ander.
Tenslotte: Laat je niet op de kop zitten door je eigen vrees, door pessimisme, of door een onbestemd gevoel dat het mis gaat in de wereld. Het gaat niet mis. Vrijheid, recht en veiligheid komen niet van buitenaf. Zij zijn het resultaat van mensenhanden. Het gaat pas mis wanneer je je tot toekijken beperkt."