L.E.J. Brouwers Revolutie – 1907. Van mystiek naar wiskunde.

Toegang: € 10,- / € 7,50 (studenten)
Reserveren: (020) 623 13 11
e-mail: receptie@felix.meritis.nl

Url: www.forumeuropesecultuur.nl

Op uitnodiging van Forum voor Europese Cultuur zal prof. dr. Dirk van Dalen spreken over ‘L.E.J. Brouwers Revolutie – 1907. Van mystiek naar wiskunde.’

De twintigste eeuw opende met spectaculaire revoluties. De bekendste vond plaats in de natuurkunde: Einsteins relativiteitstheorie (1905). Een niet minder schokkende revolutie werd onopvallend in Amsterdam gelanceerd op 19 februari 1907 in de aula van de universiteit, waar een jong genie zijn proefschrift verdedigde. Luitzen Egbertus Jan Brouwer beheerste alle vakken waar hij mee in aanraking kwam. Twijfelend tussen wiskunde en filosofie had hij, onder invloed van zijn zelf gekozen mystiek, aan de eerste de voorkeur gegeven. Wiskunde, zei hij, is een schepping van de menselijke geest; wij maken onze eigen getallen, lijnen, enzovoort, maar dan zijn wij daar ook verantwoordelijk voor. Brouwers zogenaamde intuïtionistische wiskunde stelde hogere eisen aan de wiskunde, ze verwierp de onfeilbaar geachte logica van Aristoteles - zijn principe van de uitgesloten derde, en dientengevolge het `bewijs uit het ongerijmde'.
Brouwer introduceerde een ongekende precisie in de wiskunde, herzag de basis van de filosofie en schonk de wiskunde bovendien zijn wonderbaarlijke intuïtie voor de mogelijkheden van de continuïteitsmeetkunde. Binnen enkele jaren was Brouwer de wereldleider van de ‘gummie meetkunde’, de topologie. In de volgende decennia werkte hij zijn filosofische ideeën uit tot een volwaardig alternatief van de gangbare wiskunde. Zijn vernieuwingen brachten hem behalve bewonderaars ook conflicten en vijanden. Waar zijn meetkunde al direct als vernieuwende magie aanvaard werd, volgde een volledige erkenning van zijn fundamentele ideeën pas na zijn dood.
Ook na honderd jaar mogen wij erkennen dat de revolutionair Brouwer tot de grootste zieners en geleerden van de twintigste eeuw behoorde.

Professor van Dalen studeerde wiskunde en natuur- en sterrenkunde, en publiceerde veel over bewijstheorie, logica, en de filosofische grondslagen van de wiskunde. Hij bezorgde ook de briefwisseling tussen Brouwer en de schrijver Adama van Scheltema onder de titel Droeve snaar, vriend van mij. Bij een breed internationaal publiek geniet hij bekendheid door zijn wetenschappelijke biografie over Brouwer. Dirk van Dalen kreeg in 2003 de akademiepenning van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, omdat zijn werk over Brouwer en de ontsluiting van diens archieven een bijzondere bijdrage betekent aan de wetenschap en het Nederlands cultureel erfgoed.