Kuifje als gespreksonderwerp

De uniculturaliteit van Etienne Vermeersch heb ik als een verademing gelezen (NRC 29 maart 2008) De man, 73 jaar, is een Belg en heeft de verschillen tussen de Walen en de Vlamingen goed in beeld gebracht middels dit interview. Hij wordt boos als je hem een Belg noemt want hij vindt zichzelf een Vlaming. Volgens Vermeersch is het Christendom in tegenstelling tot Koran gelovigen geëvolueerd inzake de mensenrechten waardoor formuleringen in een historische context komen te staan. De hoop is dat dit nu ook met de Islam gebeurt. M.a.w het is nogal een verschil dat je de problemen bekijkt vanuit historisch oogpunt. Christendom heeft zich in Europa genesteld sinds de Romeinse tijd (ach, ja die geweldige historici die hun brood verdienen met precies te zeggen waar en hoe) En nu komt (overigens al heel ver voor 11 sept 2001) het Islamisme (of Mohammedanisme) in Europa (en oja! ook in Nederland) volgens de heer Wilders als een ‘tsunami’ binnenzeilen. Al in 740 waren er geschriften van polemieken dat christelijke denkers het gedachtengoed van profeet Mohammed niet zo geweldig vonden met name omdat (dit in tegenstelling tot Jezus Christus ) de Islam een geweldadige godsdienst uitdraagt. Deze polemiek kwam tot ontwikkeling nadat Karel Martel uiteraard in 732 de Moren bij Poitiers had verslagen. Toen hadden ze nog geen vliegtuigen die allerlei Twin Towers konden binnenvliegen. Wat ontwikkelingen qua dreigementen betreft ben ik het geheel eens met de stelling dat we na een geëvolueerde proces met het Christendom wel geschrokken zijn (en nog steeds niet tevreden zijn) over hoe we in Nederland met het radicalisme omgaan. Allerlei Islam-deskundigen die erover doorgestudeerd hebben komen in de bekende kramp van voor en tegenstand, van voor of tegen multiculturalisme , of een kabinet wat een nog niet vertoonde film een status geeft die de wereld ver te boven gaat. Mevr Ayaan Hirsi Ali geeft met haar recente commentaar (Volkskrant 29 maart j.l) een geweldige onverwachte draai aan de discussie. Met haar voor-reactie op het éénvoudige filmpje van de politicus Wilders hoe het heilige boek de Koran de radicalen van een godsdienst tot ideeën kunnen brengen geeft het kabinet blijk van een inmens wantrouwen in andere staten in het Midden Oosten die hun ‘bokito’s ‘ niet in de hand zouden kunnen houden. En ja, hoor daar komt weer de bekende kramp. Niet inhoudelijk ingaan op dit geweldige idee maar vallen over het woord ‘bokito’. Als je na gaat hoe de diverse problemen in België zich gemanifesteerd hebben tussen de Walen en de Vlamingen en in wezen ondanks een regering nu nog niet echte oplossingen zich aandienen vind ik dat we dat wel eens wat meer mochten volgen. Te meer omdat je daar echt ziet hoe 2 verschillende groepen mensen al sinds de depressie rond 1830 het katholieke geloof met andere religie’s gingen delen. Hugo Claus (met respect en goede vaart!) die het euthanasie-debat in Belgié weer impuls geeft etc etc . De taal, wat een probleem is over aanpassingen en uiteraard de besteding van de belastinggelden. Ondanks dat hij veel ervaring heeft in zijn omgeving met dit soort problemen vind ik dus de uitspraken van de heer Vermeersch over onze situatie uiterst ‘cool’ ! Het hele idee dat je een ‘verhit’ debat over integratie ook eens kan bekijken met wat humor heb ikzelf al lang geprobeerd met diverse stukjes op mijn blog. Ik kan overigens ook de artikeltjes die ik naar diverse kranten ingezonden heb zolangzamerhand niet meer tellen. Niet dat ik ermee zit (heb ik afgeleerd ) maar volgens een grappig stuk in de Volkskrant van 29 maart j.l waar ik op het eind van dit stuk even op terug kom moet er eigenlijk stilte zijn want de onderhavige schrijvers kunnen de diverse artikelen, weblogs en gesprekken in praatporgramma’s niet meer volgen. Sterker, ze zeggen, het lijkt wel of Nederland de belangrijke zaken die er toe doen gaan vergeten , zoals uiteraard een oorlog in Irak of (zoals ikzelf zou benoemen) een discussie over een God die met zijn religie de massa moorden niet voorkomt in Rwanda in 1994, waar de bevolking diepgelovig was maar Hutu's in het laatste gedeelte van den 20 ste eeuw bijna een miljoen Tutsi's afslachtten. Hoezo , atheístische oorlogen die de laatste eeuw de schuld van alles zijn? M.a.w religie is ook niet zaligmakend ter voorkoming van genocide. Kuifje. Kijk, in eerste instantie moet je ervan uitgaan dat alles met geld te maken heeft. Een schilderij van Kuifje in Amerika is net dit weekend voor heel veel geld verkocht omdat het als uniek bekend staat. Als ik plaatjes van Kuifje gebruik om bepaalde ideeën uit te dragen wordt er uiteraard gekeken naar copyright of auteursrecht. Kom daar maar eens om als je bepaalde citaten uit Bijbel of Koran gebruikt. Interpretatie is een zeer individueel gegeven en door weblogs komt een filosofische gedachtenstroom en hun voortzettingen duizenden keer meer in hoofden voor dan m.i vroeger het geval was. Daarom probeer ik door Kuifje steeds maar weer te lanceren hier ook een humoristische variant in te schakelen in het debat. Doordat Kuifje in wel 74 talen vertaald is heb je een hoog rendement qua herkenning net als ‘Cruuf ‘ of ‘Goelit’. Was het niet een laatste bericht :’Kuifje album belediging voor alle Congolezen’ (NRC 8 aug 2007) van een student in België , die een aanklacht tegen het stripverhaal ‘Kuifje in Afrika’ in Brussel wilde inzetten omdat hij vond dat de strip racistische tendensen had. Gemakshalve vond de student het blijkbaar uit historisch perspectief minder belangrijk hoe Belgié rond 1880 onder aanvoering van Leopold 2 miljoenen Congolezen over de kling hebben gejaagd voor geld en winstbejag, terwijl de koning zelf geen stap in Congo heeft gezet. Ziedaar, door Kuifje wederom een klein historisch inzichtje erbij want Hergé had in zijn begin verhalen ook die naam maar heeft later wel degelijk reizen ondernomen. Nog altijd hoor ik de verhalen van mijn vrienden hoe Hergé met zijn ‘klare lijn’ in verre landen het speciale karakter van zo’n land heeft neergezet (Blauwe Lotus, Het Gebroken Oor). Hoe gevoelig het lanceren van Kuifje is merk ik wekelijks in mijn vriendenkring die zeker uit gelovige vrienden bestaat. Als het maar even serieus wordt is de humor verdwenen. Weg met de grappige kleine situatie’s uit Kuifje albums die voor zich spreken en voor de juiste Kuifje fan geen uitleg nodig hebben. Grote filosofie-lezers die met Kant schermen proberen de persoon Kuifje zelf uit zijn verhaal te plaatsen, gaan hem persoonlijke ‘one-liners’ toedichten en hem bekritiseren vanuit de context van zijn ‘er niet zijn’ Een persoonlijke interpretatie kan dan niet anders en dat haalt de humor er dan weer uit. Als dat niet lukt om Kuifje fans in het harnas te jagen proberen ze uiteraard de schrijver Herge uit te pluizen of deze wel of niet goed heeft gehandeld tijdens de Tweede Wereld oorlog. Een derde probeert het kwaad van Kuifje middels de ‘vrijmetselarij’ op te zoeken maar vergissen zich dan wel eens in de oh zo éénvoudige slogan van Zonnebloem met zijn slinger: ‘het Westen, altijd het Westen’ terwijl het gevaar blijkbaar uit het Oosten komt en men dacht dat Zonnebloem dit bedoelde. De schrijver Hergé zelf heeft gaandeweg zijn schrijverschap zich verder ontwikkeld omdat hij ook inzag dat bepaalde voorstellingen schokkend gevonden konden worden (zie dus Kuifje in Afrika ). Ik denk dat in het huidige integratie debat en de felle uitingen in de media van voornamelijk deskundigen en ‘mediaheads’ in praatprogramma’s de goede momenten vanzelf boven komen drijven. Een grote dosis zelfkritiek en zelfinzicht inhoeverre je incasseersvermogen een grens heeft is daarbij van groot belang. Ik durf de stelling aan dat een maatschappij van mensen waarvan de ‘inflatie-emotie’ ten goede keert beter af is dan een verkrampte maatschappij waarbij iedereen direct naar de rechter loopt om zijn gekwetste gevoelens in geld uitgedrukt te zien. Kom maar op, beschimp mijn Kuifje en kijk in hoeverre mijn ‘hogere ‘ik daartegen bestand is. Als ik er niet meer tegen kan ga ik met ‘mijn Kuifje naar Zwitserland’ om te bekomen van alle persoonlijke indrukken. ‘wij willen ook een ander geluid: stilte’ schreven een schrijver en uitgever in het Betoog van afgelopen zaterdag 29 maart in de Volkskrant. Als we met zijn allen nu één ding niet moeten doen is dit advies opvolgen. We hebben nieuwe inzichten nodig om het gedachtengoed van bijvoorbeeld Spinoza in een moderne tijd te plaatsen. Ik probeer dat met Kuifje (alhoewel dit diepe nog niet doordringt) laten anderen het op een andere manier proberen. We doen ons best!