Impressie eerste Agora Europees parlement

Op 8 en 9 november jongstleden, hield het Europees Parlement haar eerste Agora. Doel van het Agora was om een nieuwe vorm van dialoog met de Europese Burger te houden. Aanleiding was het 50 jarig bestaan van het verdrag van Rome. Ook het FDO had een uitnodiging voor deze Agora ontvangen, dankzij het lidmaatschap van een Europees netwerk van NGO’s. Crista Huisman was namens het FDO aanwezig bij het Agora, samen met nog 499 andere vertegenwoordigers van de georganiseerde ‘civil society’ van Europa.

 

Het doel van de Agora, met als thema ‘de toekomst van Europa’, was vooraf niet geheel duidelijk. Wilde het Europees Parlement een apart inspraakorgaan voor burgers oprichten? Wie waren er precies uitgenodigd en welke antwoorden wilde het Europees Parlement van ons? Toch waren 500 vertegenwoordigers van NGO’s vanuit heel Europa (en daarbuiten) naar Brussel gekomen om met elkaar te spreken. Vele landen waren vertegenwoordigd en hebben in 5 verschillende werkgroepen gediscussieerd over teksten die vooraf via internet waren voorbereid.

 

Het FDO nam deel aan de werkgroep ‘Horizons’. Deze werkgroep, die officieel zou gaan over de relatie van Europa met de burger en de democratische inrichting van Europa, bleek zich in de praktijk toe te spitsen op de toekomst van de Agora. Iedereen leek het er over eens dat deze vorm, 500 min of meer per toeval gekozen burgers, dé oplossing is voor Europa en de geringe betrokkenheid van burgers hierbij. Vragen van het FDO en een Britse Europarlementariër rondom representativiteit van de aanwezigen en het gebrek aan transparantie en diversiteit (het overgrote merendeel van de aanwezigen was van een Europese organisatie of netwerk) werden terzijde geschoven als anti-Europees of beantwoord met een betoog van iemand die vond dat hij of zij heel goed namens alle burgers kon spreken omdat hij of zij, bijvoorbeeld, van een Europese consumentenorganisatie is en dus alle consumenten vertegenwoordigde. Op deze manier kon het zijn dat er, namens “de” Europese burger, gepleit werd voor institutionalisering van de Agora, de aanname van het Europees Parlement van een Europese grondwet voor 2009, nationale media die overgehaald moeten worden om over Europa te schrijven, enzovoorts.

 

Het moge duidelijk zijn dat de visie van het FDO rondom het democratische gehalte van de EU en het meer betrekken van burgers hierbij, hiervan verschilt. In mijn ogen is een eventuele voortzetting van dit Agora, als vorm van dialoog met burgers, alleen zinvol indien er een transparante selectie van aanwezigen plaatsvindt, alle visies op het centrale thema vertegenwoordigd kunnen zijn en er duidelijkheid bestaat over de precieze functie van de Agora. Zo kan voorkomen worden dat bepaalde partijen in Europa - zogenaamd namens de Europese burger - deze resultaten gebruiken voor hun eigen agenda. Europa is niet gebaat bij schijninspraak van mensen die al Europa-gericht zijn, Europa is gebaat bij een echte dialoog met inwoners van de lidstaten van de Europese Unie. Transparantie, diversiteit, representativiteit en ruimte voor verschil zijn hiervoor niet te missen voorwaarden.

 

Het is natuurlijk de vraag of het Europees Parlement, organisator van de Agora, deze twee dagen als een succes zal beschouwen. Het Europees Parlement, gekozen vertegenwoordiging van inwoners van lidstaten van de EU, zal wellicht ook vragen hebben bij de sterk pro-Europese uitkomsten van het Agora. Het is ook de vraag, of zij de organisaties aangedragen hebben die uiteindelijk zijn uitgenodigd. Voor een eventueel vervolg van de Agora, een vorm die in mijn ogen best zinvol kan zijn zij het niet als enige instrument om burgers te betrekken, is het belangrijk dat geleerd wordt van de eerste Agora. Het kan niet zijn dat een manier om Europa meer naar de burger toe te brengen, zelf een ondemocratisch en niet transparant orgaan wordt.