Extra handhavingsbevoegdheid verzwakt burgemeester

Een drastische verdere toename van handhavende bevoegdheden van de burgemeester bedreigt zijn onafhankelijke positie in de gemeente en ondergraaft zijn zelfstandige rol ten opzichte van het Rijk.

Krachtig verzetten
De positie van de burgemeester wordt nog kwetsbaarder als hij meer extra handhavende bevoegdheden krijgt. Burgemeesters en het Genootschap van Burgemeesters (NGB) moeten zich daarom krachtig verzetten tegen een verdere toename van handhavende bevoegdheden zoals hij die de laatste jaren van het Rijk heeft gekregen.

 

Uitvoerder
De burgemeester dreigt door deze extra bevoegdheden een uitvoerder van het Rijk te worden met name op het gebied van veiligheid. De extra bevoegdheden, zoals bestuurlijke ophouding, preventief fouilleren en het opleggen van een tijdelijk huisverbod, ondergraaft zijn positie in de lokale politieke en bestuurlijke verhoudingen als zelfstandige, onafhankelijke bestuurder. Deze conclusie staat in een vanmiddag gepresenteerd rapport over de toekomst van het burgemeestersambt, ‘Tussen trends en toekomst’, van de Erasmus Universiteit en Tilburg Universiteit.

 

Scholing nodig
Dit rapport stelt vast dat het burgemeesterschap een beroep is geworden waarvoor professionele scholing nodig is. ‘Burgemeesters komen er niet meer met een adellijke titel, een regenteske houding, of een vriendelijke, maar ietwat neerbuigende, houding ten opzichte van hun burgers.’
De positie van de burgemeester is volgens dit rapport kwetsbaar door de grotere invloed van de gemeenteraad op de benoeming van de burgemeester en verschillende andere ontwikkelingen. Burgers verwachten meestal te veel van de burgemeester, het boegbeeld van de gemeente, die slechts beperkte bevoegdheden heeft. Tegelijkertijd moet de burgemeester steeds vaker afspraken maken in regionaal verband met buurgemeenten die op gespannen voet staan met dat wat zijn eigen gemeente wenst. 

 

Afvloeiingsregeling
Om de positie van de burgemeester minder kwetsbaar te maken, moet hij een zelfde rechtspositionele afvloeiingsregeling krijgen als wethouders, gedeputeerden en bewindslieden die bij ontslag verzekerd zijn van wachtgeld. De onderzoekers bepleiten verder dat de raad een profielschets opstelt die duidelijker maakt wat van de burgemeester verwacht wordt, nu wordt vrijwel altijd het schaap met de vijf poten gezocht.

 

Loco-burgemeester
Daarnaast moet een deel van de taken van de burgemeester worden overgenomen door de loco-burgemeester. De wethouders als loco-burgemeester moeten daarom beter dan nu getraind worden om te weten wat het werk van de burgemeester, met name op veiligheidsterrein en bij crisis- en handhavingskwesties, inhoudt. 

Bron: binnenlandsbestuur.nl