Europese Leiders: Mary Robinson

Mary Robinson

Geboren 21 mei 1944 te Ballina, Ierland

Citaten: over klimaatverandering: “Het is vooral een ontwikkelingskwestie omdat er een sterk verband bestaat tussen energie en armoede.” Over migratie: “Migratie is het menselijke gezicht van mondialisering.” Over diversiteit: “Vaak wordt er gesproken over de rijke culturele diversiteit van Europa. Maar de kracht van die diversiteit is niet zozeer dat verschillen naast elkaar bestaan, maar dat zij elkaar ontmoeten door luisteren, begrijpen en leren. Tolerantie is niet voldoende.”

Mary Therese Winifred Robinson (meisjesnaam: Mary Bourke; Iers: Máire Mhic Róibín), de eerste vrouwelijke president van Ierland en voormalig Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, is een voorvechtster voor de emancipatie van vrouwen, mensenrechten, gezondheidszorg voor iedereen, menswaardig migratiebeleid, bescherming van etnische minderheden en aanpak van klimaatverandering.

Na haar studie rechten aan het protestantse Trinity College te Dublin en Harvard te Boston was ze werkzaam als jurist. In 1969 volgde haar verkiezing als onafhankelijk lid van de Ierse Eerste Kamer (Senaat; Iers: Seanad Éireann).

In 1970 trouwde ze met Nicholas Robinson; zij kregen drie kinderen.

Als senator bereidde ze de toetreding voor van Ierlands intrede op 1 januari 1973 (samen met Groot-Brittannië en Denemarken) tot de Europese Gemeenschappen (nu: de Europese Unie). Ook als actief lid van de Europese beweging in Ierland heeft Robinson hieraan bijgedragen.

Robinson kwam voortdurend op voor het wettelijk recht op echtscheiding en abortus, en voor de legale verkrijging van voorbehoedsmiddelen. Daarmee kwam ze in conflict met de in Ierland machtige en erg conservatieve Rooms-Katholieke Kerk en andere behoudende krachten. Haar eerste poging om de wet te verruimen kreeg geen enkele steun uit de senaat.

Met duizenden andere Ieren verzette zij zich als senator tevergeefs tegen de bouw van Civic Offices in Dublin, waardoor een van de best bewaarde restanten van een Vikingplaats verdween.

Inwoners van Dublin kozen haar tot lid van hun gemeenteraad in 1979.

In 1989 kwam een eind aan haar senaatsperiode. Een jaar later benaderde de Labourpartij haar als kandidaat voor het ambt van president van de Ierse republiek. Dankzij haar populariteit bij veel kiezers, de steun van verschillende Ierse partijen en verdeeldheid en blunders van haar beide tegenstanders won zij.

Het nogal inhoudsloze ambt van president gaf zij nieuwe impulsen door zich actief te bemoeien met internationale noodhulp, zoals de humanitaire interventie in Somalië. Zij gaf aandacht aan de vele Ieren die in de loop van de geschiedenis wegens de slechte economische omstandigheden geëmigreerd zijn. De betrekkingen met Noord-Ierland werden verbeterd, bijvoorbeeld door Gerry Adams te ontmoeten.

Tot verbazing van velen lukte het haar, ondanks haar eerdere strijd met de R.K. Kerk, ook een goede relatie met veel katholieken op te bouwen. Ze bracht zelfs een bezoek aan paus Johannes Paulus II in Rome. Maar net zo goed ontving zij vertegenwoordigers van het homo- en lesbische netwerk. Tijdens haar presidentschap ondertekende zij een wet die een eind maakte aan elke strafbaarheid van homosexualiteit.

Zij was ook de eerste Ierse president die zich door de Britse koningin liet ontvangen. Tot woede van de leiders van China ontmoette zij de Dalai Lama.

Met de grote economische voorspoed in Ierland tijdens haar presidentsperiode – mede dankzij gunstige regelingen vanuit de EU - had zij weinig bemoeienis.

Kofi Annan nomineerde haar in 1997 voor het VN-ambt van Hoge Commissaris voor de Mensenrechten. Robinson maakte zich in die functie voor een brede naleving van zowel de ‘klassieke’ mensenrechten (vrijheid van meningsuiting bijv.) als de sociaal-ecomische mensenrechten (recht op een bestaan zonder honger bijv.): “…soms moet je je openlijk uitspreken, een stem voor de slachtoffers zijn. Wat me spijt is dat we niet effectiever hebben kunnen zijn in het aan de kaak stellen van schendingen. Ik denk dat we in de toekomst vooral ontwikkelingslanden op praktische wijze moeten bijstaan, speciaal in Afrika. We moeten landen helpen helpen hun eigen stelsel van bescherming te versterken – door de onafhankelijkheid van rechters, het opschonen van het gevangenissysteem, door politie te trainen om bewijs te verzamelen in plaats van te martelen.” (uit: Encyclopedie van de menselijkheid).

Als Hoge Commissaris bekritiseerde zij haar eigen land voor het vergunningensysteem voor immigranten uit niet-EU-landen. Nadat zij van de Verenigde Staten afstand had genomen wegens zijn anti-terrorisme maatregelen, was zij voor de VS niet langer aanvaardbaar als Hoge Commissaris en besloot ze in 2002 haar functie neer te leggen.

Daarna heeft ze nog vele functies bekleed, zoals Ere-president van Oxfam International, lid van de Raad van Vrouwelijke Wereldleiders , lid van de Club van Madrid en lid van The Elders, een groep van wereldleiders, van wie Mandela de bekendste is.

In 1999 kreeg zij de Erasmusprijs en in 2003 de Europese mensenrechtenprijs .

Gelet op haar pro-Europese opinies zal zij de afwijzing van het Europese Verdrag van Lissabon door een meerderheid van Ierse kiezers op 12 juni 2008 hebben betreurd.