Europese Leiders: Lennart Meri

Lennart Meri

Geboren: 29 maart 1929 te Tallinn.

Gestoreven: 14 maart 2006 te Tallinn.

Citaat: "Voor een kleine natie is het internet het dak van de wereld"  (bron: http://www.sociosite.org/demografie.php) 

Meri behoort net zoals Göncz niet tot de bekendste Oost-Europese dissidenten, maar ook zijn verdiensten mogen er zijn. Opvallend is dat Meri met Göncz en Havel een literaire achtergrond deelt. 

Als zoon van een Estse diplomaat verbleef hij tijdens zijn jeugd veelal in het buitenland. Tijdens de Sovjet-inval in 1940 was zijn familie in Estland en in 1941 werden de Meri's naar Siberië gedeporteerd.

Na de oorlog studeert Meri geschiedenis en ontwikkelt hij zich als dramaturg, hoorspelredacteur, scenarioschrijver, filmproducent, reisverhalenschrijver en vertaler.

In de jaren-70 van de vorige eeuw kreeg hij eindelijk toestemming om naar het buitenland te reizen. Daar kreeg hij nauwe relaties met Estische politici en journalisten die vanwege het communistische systeem gevlucht waren.

Meri vroeg in het buitenland aandacht voor het verzet tegen de Sovjet-plannen om fosfor te winnen in Estland; plannen waardoor een groot gedeelte van het land onleefbaar zou zijn geworden.

Hij was mede-oprichter in 1988 van het Volksfront van Estland, dat tijdens de ‘Zingende Revolutie’ opkwam voor autonomie. Deze revolutie duidt de culturele beweging aan die vanaf 1987, dankzij de glasnost en perestroika in de Sovjet-Unie, ruimte kreeg. Men zong bij nationale bijeenkomsten en geweldloze demonstraties illegaal traditionele volksliederen, waardoor het gezamenlijk cultureel erfgoed werd beleefd en de nationale band versterkt.

Na de eerste vrije verkiezingen in Estland, in 1990, werd Meri minister van buitenlandse zaken. Dankzij een consequente niet-confronterende politiek slaagde Estland erin om het geweld te vermijden waarmee het onafhankelijkheidsstreven in de andere twee Baltische staten Letland en Litouwen gepaard ging.

Tijdens de coup in de Sovjet-Unie in augustus 1991 bleven de Estse verbindingen met het Westen in tact. Een maand later erkende Jeltsin officieel de onafhankelijkheid van Estland.

In 1992 koos het Estse parlement Meri tot de eerste president van het Estland na het Sovjet-tijdperk. Hij verzamelde een groep van internationaal georiënteerde jonge mensen om zich heen om de communicatie met het Westen en de verdere internationale gemeenschap op gang te brengen. Mede dankzij zijn vele buitenlandse bezoeken kreeg Estland hechte banden met uiteenlopende Europese landen en organisaties.

Tijdens zijn presidentschap, in 1995, vroeg Estland officieel het lidmaatschap van de EU aan. Na de gebruikelijk langdurige toelatingsperiode was het op 1 mei 2004 zover. Vlak daarvoor was Estland tot de NAVO toegetreden.

Meri werd in 1996 herkozen als president; in 2001 zat zijn tweede periode er op.

In 1996 ontving hij de Europese Coudenhove-Kalergiprijs. De Liberale Internationale kende hem in 1999 zijn Prijs voor de Vrijheid toe. De Four Freedoms Award viel hem in 2004 ten deel.

Meri overleed in 2006 door een hersentumor, twee weken voordat hij 77 jaar zou zijn geworden.