Europese Leiders: Aljaksandr Kazoelin

Aljaksandr Kazoelin, geboren 25 november 1955 te Minsk (Wit Rusland, ook wel Belarus genoemd).

Citaat: "We zijn niet bang voor tanks en geweld; we zijn bang voor gevangenissen  en gebrek aan vrijheid. We zijn moe om in een spirituele gevangenis te leven.”” 

Kazoelin is een moedig strijder voor democratisering in Wit-Rusland, het laatste Europese land ten westen van Rusland dat nog geen vrije verkiezingen kent.

Tijdens Kazoelins geboorte maakte Wit-Rusland als Sovjet-republiek deel uit van de Sovjet-Unie. Twee jaar na de dood van Stalin (5 maart 1953) regeerden de stalinisten nog in Wit-Rusland. Het land herstelde zich van de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog. In hun poging tot gelijkschakeling van plaatselijke culturen, namen de communisten maatregelen om het spreken van de Wit-Russische taal tegen te gaan.

Net als de Oekraïne bezet Wit Rusland sinds de oprichting van de Verenigde Naties een eigen VN-zetel, wat is neergekomen op een versterking van het Sovjet-geluid in de VN.  

De kernramp van Tsjernobyl in 1986 besmette een aanzienlijk deel van het land met radio-actieve straling. Net zoals andere deelrepublieken maakte Wit Rusland zich rond 1990 los van de Sovjet-Unie. In 1991 behoorde het tot de oprichters van het gemenebest van onafhankelijke staten. Desondanks is Wit-Rusland nog steeds een dictatoriaal geregeerd land, dat zijn koers afstemt op die van Rusland.

Kazoelin was een briljant student wiskunde en pedagogie. Tot 1988 doceerde hij aan de Wit-Russische Staatsuniversiteit en vervolgde zijn loopbaan bij het ministerie van Onderwijs. Van 1996 tot 2003 vervulde hij de functie van rector van de Wit-Russische Staatsuniversiteit. In die was hij ook enige tijd minister in de regering van president Loekasjenko, maar werd na onenigheid ontslagen, gevolgd door zijn aftreden als universiteitsrector in 2003.

Twee jaar later nam hij het initiatief tot de actiegroep ‘Wil van het volk’ (Narodnaja Volya). De Sociaal-Democratische Partij van Wit-Rusland koos hem tot voorzitter en kandidaat voor de presidentsverkiezingen in zijn land. Hij kreeg snel te maken met repressie. Een paar weken voor de presidentsverkiezingen, op 2 maart 2006, werd Kazoelin afgetuigd en opgepakt door de politie toen hij de Algehele Wit-Russische Volksassemblée (een samenkomst van burgers en de elite van Wit-Rusland om vrijelijk te discussiëren) probeerde bij te wonen.(citaat Wikipedia)”

De presidentsverkiezingen zelf lieten een grote overwinning zien voor de zittende president Loekasjenko . Maar onder meer de Europese Unie en de Verenigde Staten beschouwden de verkiezingen, gebaseerd op waarnemingen van buitenlandse waarnemers, als frauduleus. Kazoelin nam deel aan demonstraties van de oppositie. De politie tuigde hem opnieuw af en pakte hem op, ondanks dat hij de politie had benaderd met bloemen in zijn hand. In een daarop volgend schijnproces kreeg Kazoelin 5 ½ jaar cel wegens ‘hooliganisme’. Ook een andere kandidaat, Milinkevitsj van de Verenigde Democratische Krachten, kwam in de gevangenis, maar werd na twee weken vrijgelaten. Milinkevitsj ontving datzelfde jaar de Sacharov-prijs van het Europese parlement. 

Amnesty International kenmerkte Kazoelin als politieke gevangene en riep op hem vrij te laten. Kazoelins echtgenote Irina maakte een langdurige reis door Europa en de Verenigde Staten om aandacht te vestigen op de mensenrechtensituatie in Wit-

Rusland in het algemeen en die van haar echtgenoot in het bijzonder. Begin 2008 overleed zij. Kazoelin had met haar twee dochters gekregen.

Ondanks aanhoudende internationale druk, waaronder van de Duitse minister Steinmeier, werd Kazoelin pas op 16 augustus 2008 vrijgelaten uit de cel. Wellicht omdat het regime de sancties van het westen tegen Wit-Rusland wil verminderen.

Al een maand na zijn vrijlating bezocht Kazoelin de Europese Unie. De ministers van Buienlandse Zaken hechtten meer waarde aan zijn mening dan die van de Wit-Russische minister van Buitenlandse Zaken Martynau. Kazoelin waarschuwde de ministers om de vrijlating van hem en andere gevangenen te positief in te schatten, wat mogelijk tot verlichting van de economische sancties tegen het land zou leiden. Volgens hem waren de veranderingen in Wit-Rusland vooral ‘cosmetisch’. De EU liet weten het democratisch verloop van de parlementsverkiezingen van september 2008 in het land nauwlettend te volgen. De uitslag daarvan is omstreden.

Bijna een jaar later lijkt Kazoelin gelijk te krijgen met zijn beoordeling van de veranderingen in zijn land, gelet op de aanklacht die tegen Mikalai Autukhovich is ingediend.

 Bron foto: rferl.org