Draag het water naar de woestijn

 
 
 
Draag het water naar de woestijn
 
 
Britse en Amerikaanse wetenschappers voorspellen dat de Noordpool over een jaar of veertig al weg kan zijn, althans in de zomer. Nieuwe ammunitie voor de doempredikers, die al behoorlijk aangesterkt waren door de film van Al Gore: “An Inconvenient Truth”. Ook in het Nederlandse verkiezingsdebat werd er herhaaldelijk gewaarschuwd dat arme meneer Balkenende straks tot aan zijn schouders in het water zal staan.
 
De wetenschappelijke onderbouwing achter de these dat de wereld bedreigd wordt door global warming lijkt onaanvechtbaar. En toch: hoeveel aangekondigde rampen vinden ook werkelijk plaats ? Het computer millennium probleem, wie herinnert zich dat nog ? De tijd zou ophouden te tikken en de wereld afglijden naar het stenen tijdperk. Was dat niet zeven jaar geleden ? En de zieke koeien gekte – waar is de holocaust onder vleeseters ? En wat te denken van de vogelgriep, was dat slechts een verkoudheid ? En wat is er overigens met de zure regen, de ramp van de jaren tachtig, gebeurd ? Of gebeuren slechts die rampen die nooit aangekondigd zijn? Wie immers heeft Aids, 9/11 en de tsunami voorspeld ?
 
Maar stel dat de opwarming van de planeet een feit is. Waarom is dit een ramp en waarom moeten we alles op alles zetten het te stoppen ? De geschiedenis van de mensheid is vol van voorbeelden waarin men op de rem wil trappen om ontwikkelingen tegen te gaan, die, als ze éénmaal in werking zijn gezet, niet meer tegen te houden zijn. Van de stoomtrein tot de verspreiding van nucleaire technologie, van de strijd van de Romeinen tegen de verspreiding van het Christendom tot de strijd van de kerk tegen de ontkerkelijking. De communisten tegen de verspreiding van markt en democratie en de nationale staat tegen globalisering. Deze processen waren niet te stoppen en een betere strategie zou zijn geweest om zich voor te bereiden op en aan te passen aan deze wijzigingen.
 
Nu wordt de wereld voor het eerst geconfronteerd met een wijziging die niet de ideologische, religieuze, technologische of economische orde van onze landen aangaat, maar de klimatologische ordening van onze hele planeet. Maar de vraag die opdoemt is dezelfde: op de rem trappen om de wijziging te voorkomen, of al die energie stoppen in de voorbereiding en aanpassing van de mensheid op deze wijziging, die niet meer te stoppen is. En de vraag die daarbij gesteld moet worden is deze: is die klimaatswijziging intrinsiek kwalijk voor ons, of valt er wel mee te leven ? Of kunnen we er zelfs ons voordeel mee doen ?
 
Hier is immers de vreemde situatie die onze planeet kenmerkt: (1) een groot deel van de bevolking in Afrika crepeert op gezette tijden van de dorst en de honger vanwege een leven in woestijnachtige omgevingen waar geen landbouw mogelijk is.  En (2): op de noordelijke pool van de aarde ligt een gigantisch nutteloos stuk bevroren water te dobberen..
 
De keuze die de wereld maakt om het broeikaseffect te stoppen, is een ingrijpen in elke economie op aarde om de industriële uitstoot tegen te gaan en massaal over te schakelen naar andere vormen van produktie en energieverbruik – zonnepanelen, biomassa, auto’s die op zonnebloemolie gaan rijden en, bovenal, mensen die massaal andere levensgewoonten moeten gaan aanleren –zoals het in de garage laten staan van de auto. Iemand die dit probeert te bewerkstelligen in een wereld die ten principale op groei, concurrentie, consumptie en luxe is ingesteld, heeft nu ons aller oren.
 
Hier is een ander idee: laat het wassende water ontzout via kanalen een aantal Afrikaanse en Arabische woestijnbekkens instromen. Resultaat: de Derde Wereld kan zichzelf gaan bedruipen en de moslimwereld komt wellicht van een antiwesterse kater af. De natuur toont ons misschien een weg die we al lang uit medemenselijkheid en politieke wijsheid hadden moeten inslaan.
 
Voor de goede orde: de wetenschappelijke onderbouwing van dit betoog is nul komma nihil. Dergelijke woestijn deltawerken zijn ongetwijfeld net zo onmogelijk als, bijvoorbeeld, een Muur van 6.352 kilometer rond China optrekken; een heel land met dijken, sluizen, pompen en dijken onder de zeespiegel laten leven; met een kanaal van 77 km door Panama een  continent in tweeën splitsen; of tunnels onder de Alpen en het Kanaal graven. Je kunt net zo goed beweren dat de Mens op de Maan kan lopen ! Het zal dan ook wel krankzinnig zijn, terwijl het willen stoppen van een planetair klimatologisch proces door de hele economische, technologische en psychologische logica van ons westerse marktbestel te wijzigen, ongetwijfeld veel intelligenter is: een Umkerung Aller Werten, in kort bestek.
 
De vraag is echter: wat als we dit 50 jaar proberen en tot de slotsom komen dat het niet werkt ? Is er dan nog tijd voor een plan B ?
 
 
Edward Tersmette