Europese Leiders: Bruno Kreisky

Geboren: Wenen, 22 januari 1911

Gestorven: Wenen, 29 juli 1990

Citaat: “Ik ben 24 uur per dag voor mijn burgers bereikbaar.” Zijn telefoonnummer stond dan ook in het telefoonboek.
Onder leiding van Bruno Kreisky, vanaf 1953 staatssecretaris van Buitenlandse Zaken in Oostenrijk en van 1970 tot 1983 bondskanselier, werd Oostenrijk steeds meer een ‘brug’ tussen West- en Oost Europa, bijvoorbeeld door de vestiging van internationale instellingen (UNO-City, de OPEC, het Internationale Atoomagentschap), door gastheer te zijn voor onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Sovjet-Unie over vermindering van kernwapens, door Oostenrijk open te stellen als tussenstation voor joodse vluchtelingen uit de Sovjet-Unie en door op te komen voor Russische dissidenten. In maart 1978 bezocht hij ook als eerste regeringsleider uit het westen Oost-Duitsland (de DDR).

In de  functie van staatssecretaris onderhandelde hij over het verdrag dat in 1955 de bezetting van Oostenrijk door de vier geallieerde mogendheden beëindigde (Verenigde Staten, Sovjet-Unie, Groot-Brittanië, Frankrijk). Oostenrijk verkreeg een neutrale status en werd lid van de Verenigde Naties. Deze neutrale status verhinderde weliswaar dat Oostenrijk zich aansloot bij de EEG, maar het richtte in 1960,samen met Denemarken, Groot-Brittannië, Noorwegen, Portugal, Zweden en Zwitserland, de minder ver gaande Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) op. Pas na het einde van de communistische periode in Oost-Europa kon, in 1995, Oostenrijk lid worden van de Europese Unie. Eerst toen ging Oostenrijk echt als een brug tussen West- en Oost Europa fungeren, maar Bruno Kreisky heeft hiervoor heel belangrijke stappen genomen.

Kreisky’s bemoeienis met wereldproblemen nam vooral tijdens zijn tijd als bondskanseliersschap toe. Samen met de Duitse Bondskanselier Willy Brandt en de Zweedse minister-president Palme trachtte hij te bemiddelen in het conflict tussen Israël en de Palestijnen. In datzelfde jaar wees de Oostenrijkse bevolking per referendum de atoomstroom af. Kreisky’s kabinet volgde deze uitspraak en als gevolg daarvan bezit tot op de dag van vandaag het land geen kernreactor.

Kreisky hielp mee het conflict op te lossen tussen zijn land en Italië over Zuid-Tirol en ook in een voorstel voor een Marshall-plan voor de Derde Wereld had hij een belangrijk aandeel. Zijn kabinet voerde verder hervormingen door zoals beëindiging van de wettelijke achterstelling van  vrouwen en homo’s, recht op abortus, een werkweek van maximaal 40 uur en verbetering van de gevangenissen.

In diezelfde tijd ontstond een ernstig persoonlijk conflict tussen Kreisky en Nazi-jager Simon Wiesenthal. Wiesenthal onthulde dat Kreisky’s kabinet verschillende ex-nazi’s bevatte. Kreisky nam daarop een vijandige houding tegen Wiesenthal aan.

Na verlies bij de verkiezingen van 1983 besloot Kreisky als bondskanselier af te treden. Hij bleef tot 1989 plaatsvervangend voorzitter van de Socialistische Internationale.

Kreisky leeft geestelijk voort via de Bruno Kreisky Stiftung. Om de twee jaar reikt deze stichting een prijs uit op het gebied van de mensenrechten. Tevens ondersteunt de stichting The Bruno Kreisky Forum for International Dialogue. Dit Forum brengt belangrijke personen bijeen om met elkaar van gedachten te wisselen over vrede, mensenrechten en globalisering.