Autonomie door zelfspot. Een beschavingsoffensief

Op 30 november verzorgen socioloog Evelien Tonkens en filosoof Tsjalling Swierstra de jaarlijkse Socrateslezing in de Rode Hoed te Amsterdam. Tijdens deze avond doen zij een voorstel voor een modern autonomie-begrip: Burgers moeten leren omgaan met onzekerheid. Daar gaan Dick Pels en Gabriël van den Brink kritisch op in, onder leiding van Chris Keulemans.

autonomie
Heeft het aloude humanistische ideaal van autonomie nog waarde in onze moderne samenleving? Of biedt het slechts inspiratie aan dikke ikken, asocialen, doorgeschoten individualisten en beleidsmakers die de burger willen opzadelen met teveel eigen verantwoordelijkheid? Is er een moderne invulling van het autonomie ideaal denkbaar waaraan burger en samenleving houvast hebben?

antwoord Tonkens en Swierstra
Tonkens en Swierstra menen van wel. Zij bepleiten een nieuwe invulling van het begrip autonomie en deinzen er niet voor terug om hun idee inzet te maken voor een beschavingsoffensief.

achtergrond
De moderne samenleving is pluralistisch en dynamisch. Dat maakt mensen onzeker en leidt tot maatschappelijke problemen. Veel geziene reacties zijn een vlucht in fundamentalisme en de roep om terug te grijpen op oude normen, waarden en plicht. Volgens Tonkens en Swierstra is het veel beter als
mensen leren omgaan met ambivalentie, verandering en onzekerheid, en waar mogelijk leren reageren met relativering en zelfspot in contact met anders denkenden. Het aanleren van dergelijke vaardigheden is nodig om als burger goed te kunnen functioneren in een moderne samenleving.

de Socrateslezing
De jaarlijkse Socrateslezing, een initiatief van het Humanistisch Verbond, wordt sinds 1983 georganiseerd. Vanaf 2001 wordt de lezing georganiseerd door de Humanistische Alliantie in samenwerking met één van de partners. De lezing beoogt een commentaar te geven op maatschappelijke ontwikkelingen, vanuit een humanistisch perspectief. Eerder werd de Socrateslezing uitgesproken door onder meer Hans Achterhuis, Anil Ramdas, Roger van Boxtel, Fernando Savater en Lodewijk de Waal.

Het Humanistisch Verbond organiseert dit jaar de lezing vanwege het zestigjarig jubileum. Een jaar waarin het begrip autonomie opnieuw bekeken en herijkt wordt.

Organisator: Humanistisch Verbond

Toegang: gratis, wel graag reserveren

Reserveren bij: www.humanistischverbond.nl