Alle Menschen werden Brüder.

In het socialistische kamp wordt het nodige gespeculeerd over de oorzaak van de nederlaag van de PvdA bij de Europese verkiezingen. Volgens Jan Pronk ligt die bij het leiderschap van Wouter Bos en Ronald Plaskerk zoekt het in het elitaire karakter van de partij. Volgens mij is de boosdoener het doorgeslagen individualisme, dat de partijpolitieke scheidslijnen overstijgt en daardoor alle partijen parten speelt. Om te voorkomen dat onze samenleving verwordt tot een ondemocratische ‘ikke-ikke-ikke en de rest kan stikke maatschappij’, is het dan ook geboden dat alle partijen de handen ineen slaan. Ter realisering daarvan zal allereerst ons partijpolitiek bestel openlijk ter discussie gesteld dienen te worden, middels een Brede Maatschappelijke Discussie (MBD).
Wat het terugwinnen van het vertrouwen betreft, komt het mij voor dat het initiatief voor die BMD de PvdA op het lijf is geschreven. Hoe desastreus de uitwerking daarvan ook zal uitpakken voor de partij en haar bonzen, de revival van het ideële socialistische gedachtegoed en het daarmee gepaard gaande vertrouwen in een toekomst waarin (indachtig het Europese volkslied) ‘alle Menschen Brüder werden’, zal gelukkig voor de nodige compensatie zorgen.